Met ‘De Gedachtengang‘ biedt Museum Het Prinsenhof de mogelijkheid om de geschiedenis dichterbij de belevingswereld van kinderen te brengen. In ‘De Gedachtengang' wordt het verleden, met name de periode uit de Nederlandse Opstand tot en met de moord op Willem van Oranje, met het heden in verband gebracht. Dat doen we aan de hand van korte filmpjes waarin prikkelende fragmenten uit interviews en nieuwsberichten (Jeugdjournaal, Klokhuis) gecombineerd zijn met televisie- en filmfragmenten over Willem van Oranje. Om de kinderen aan het denken te zetten en discussie uit te lokken wordt er aan ieder filmpje een stelling gekoppeld.
Waarom ‘De Gedachtengang'?
Willem van Oranje is één van de iconen van de canon van Nederland, de handreiking voor de behandeling van de Nederlandse geschiedenis op de basisschool en in de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Vanuit de overheid en het onderwijs klinkt de roep richting de culturele instellingen om ‘de canon tot leven te brengen'. Museum Het Prinsenhof is een plaats bij uitstek om de canon handen en voeten te geven.
Over Willem van Oranje staat in de canon het volgende: "Willem van Oranje was een ambitieuze edelman die uitgroeide tot een rebel en later werd vereerd als de ‘vader des vaderlands', als de grondlegger van een nieuwe Nederlandse staat. (...) Zo leek het ideaal van Oranje nabij: (...) een oplossing van de religieuze verschillen op basis van verdraagzaamheid." Tolerantie en gewetensvrijheid zijn typische voorbeelden van universele èn actuele thema's die een rol spelen in ‘De Gedachtengang'.
In ‘De Gedachtengang‘ worden kinderen vanaf groep 7 aangespoord na te denken over zaken waar Willem van Oranje mee worstelde en die niet aan tijd of plaats gebonden zijn.
Vrijheid van denken en meningsuiting
Voor Willem van Oranje waren vrijheid van denken en meningsuiting van groot belang. De prins zegt op oudejaarsdag 1564 tijdens een toespraak in de Raad van State: "Ik kan niet goedkeuren dat vorsten over het geweten van hun onderdanen willen heersen en hen de vrijheid van geloof en godsdienst ontnemen." Dit was in zijn tijd een vooruitstrevende opvatting. Nog altijd zijn dat belangrijke waarden. Dankzij zulke voorbeelden wordt duidelijk dat zaken uit het verleden nog altijd relevant zijn en een onderdeel van de ontwikkeling van Nederland. De vrijheid van denken en meningsuiting betekent ook vandaag de dag dat iedereen kan denken en geloven wat hij of zij zelf wil.

De filmpjes gaan over de volgende thema's:
Introductie: Wat is gewetensvrijheid?
Terugblik op het leven van Willem van Oranje en uitleg van het begrip gewetensvrijheid.
1. Moord & vrijheid van meningsuiting
De moord op Theo van Gogh leidt tot een discussie over de vrijheid van meningsuiting.
Stelling: Mag je alles zeggen wat je denkt ook als je anderen daarmee kwetst?
2. Het ‘Oranjegevoel'
De invloed van Willem van Oranje op Nederland komt in dit filmpje op humoristische manier aan de orde aan de hand van het volkslied en oranje als nationale kleur.
Stelling: Moet het Wilhelmus verplicht op school geleerd worden?
Doelstellingen
Met 'De Gedachtengang' wil Museum Het Prinsenhof:
• de geschiedenis actualiseren en leerlingen stimuleren in het leggen van een link tussen heden en verleden;
• een vertaalslag maken naar de leef- en belevingswereld van bezoekers;
• de geschiedenis betekenis geven en respect kweken;
• de leerlingen de gelegenheid geven om te verwerken wat ze in het museum hebben gezien en ervaringen uit te wisselen;
• discussie uitlokken op de plaats van herinnering.
Duur
De duur van het programma is ruim 20 minuten (exclusief eventuele discussie).
Toegang
Toegang ‘De Gedachtengang' is vrij. Er is plek voor ca. 28 leerlingen. Schoolklassen en groepen kunnen een gezamenlijk bezoek reserveren.
Individuele bezoekers van Museum Het Prinsenhof kunnen ‘De Gedachtengang' eveneens bijwonen.








