Op 12 december organiseerde de VVP een excursie naar Amsterdam. We bezochten het gerestaureerde Paleis op de Dam en de Tentoonstelling 'Oman' in de Nieuwe Kerk.
De excursie begon 10.30 uur met koffie en gebak in ’t Nieuwe Café, gevestigd in de flank van de Nieuwe Kerk, waarna we de tentoonstelling over Oman in de Nieuwe Kerk bezochten. Na de lunch in de kluis van De Beurs van Berlage bezochten we het Paleis op de Dam waar een gids ons rondleidde. De dag werd afgesloten in een proeflokaal achter de Nieuwe Kerk.
'Oman' in de Nieuwe Kerk
De tentoonsteling 'Oman' besteedt ruime aandacht aan de rol van Oman als zeevarende natie en zijn centrale ligging aan internationale handelsroutes. De handel is een belangrijk thema, vooral die in wierook en parfums. De rijkdom die de handel bracht leverde vooral het veelgeroemde Omaanse zilverwerk op. We zagen dat Oman moderniseert, maar ook dat Oman zijn erfgoed in stand houdt. Er werden 250 topstukken getoond uit verschillende museale collecties van Oman, o.a. oude zeekaarten en landkaarten, manuscripten, archeologische vondsten, rijk gedecoreerde sieraden, amuletten, wapens, kostuums en prachtig zilverwerk. Verder aan bod komen religie, geschiedenis, architektuur, kleding, rituelen en landschap. De film bij de tentoonstelling gaf een mooi beeld van het leven in Oman.
Het Koninklijk Paleis
Na vier jaar interne renovatiewerkzaamheden is het Koninklijk Paleis op de Dam weer geopend voor het publiek. Reden genoeg om er een kijkje te gaan nemen.
De bouw van het Koninklijk Paleis heeft 17 jaar geduurd, van 1648 tot 1665 en is ontworpen als stadhuis voor de gehele bestuurlijke en rechterlijke macht. De beroemde bouwmeester Jacob van Campen kreeg de opdracht van de Burgemeester en Schepenen van Amsterdam. (Van Campen was ook betrokken bij de bouw van Paleis Huis ten Bosch en Paleis Noordeinde in Den Haag.) Het was het grootste publieke gebouw in de Republiek en werd in de zeventiende eeuw gezien als het achtste wereldwonder, niet in het minst door de 13.369 palen waarop het gebouwd is. De gemeente Amsterdam neemt in 1655 het eerste gedeelte van het pand in gebruik. Op dat moment is de bouw en de versiering van de interieurs pas tot de eerste verdieping gevorderd. Voor de afwerking van het gebouw worden bekende beeldhouwers naar Amsterdam gehaald. Ook vooraanstaande schilders zoals Rembrandt en Ferdinand Bol leveren hun bijdrage aan het interieur. Centraal bij de inrichting staat de symbolisering van de macht van Amsterdam en van de Republiek in het algemeen. Tot 1808 fungeerde het gebouw als stadhuis van Amsterdam.
Berckheyde – Het stadhuis op de Dam te Amsterdam (1673)
In 1806 wordt Lodewijk Napoleon, de broer van de Franse keizer Napoleon, Koning van Holland. Hij kiest Den Haag als residentie, maar besluit in 1807 om de residentie naar het economische centrum Amsterdam te verplaatsen. In 1808 neemt de Koning het stadhuis op de Dam in gebruik als Koninklijk Paleis. De herinrichting van het gebouw in empire stijl vindt plaats onder leiding van de architect J.T. Thibault. Het Koninklijk museum, de voorloper van het Rijksmuseum in Amsterdam, wordt ook in het Paleis ondergebracht.
Op 2 juli 1810 doet Lodewijk Napoleon afstand van de troon en wordt Nederland ingelijfd bij Frankrijk. De Franse landvoogd, Charles François Lebrun, krijgt van de Franse keizer toestemming het Paleis te gebruiken als woning.
Na de val van Napoleon in 1813 geeft Prins Willem van Oranje, de latere Koning Willem I, het paleis in eerste instantie terug aan Amsterdam.
Na zijn inhuldiging ziet Willem I echter het belang in van een verblijfplaats in de hoofdstad. Het gemeentebestuur van Amsterdam stelt het voormalige stadhuis op zijn verzoek opnieuw ter beschikking aan de Koning. Het duurt echter tot 1936 voordat het Paleis officieel rijkseigendom wordt.
Het Paleis heeft vandaag de dag hoofdzakelijk een representatieve functie. Het wordt onder meer gebruikt tijdens staatsbezoeken, voor de Nieuwjaarsrecepties van de Koningin en voor andere officiële ontvangsten.
Het Paleis heeft een licht en uitbundig interieur gekregen. De Burgerzaal met twee wereldkaarten en een hemelglobe in koper ingelegd in de marmeren vloer geven een prachtig beeld van de rijkdom van de stad, met de wereld aan de voeten van de burgers van Amsterdam. Ook de vertrekken op de eerste verdieping zijn in oude luister hersteld en geven een prachtige verbinding tussen de Hollands classicistische bouwstijl van Jacob van Campen en de op het Franse classicisme gebaseerde Napoleontische empire stijl.
Het gebouw is volledig opgetrokken uit Bentheimer kalksteen. Op dit moment vindt de restauratie van de buitenkant van het gebouw plaats, dus hopelijk is dat binnenkort weer zichtbaar.
Proeflokaal
Na het verrassende bezoek aan het Koninklijk Paleis doken we nog even gezellig een klein proeflokaaltje in achter de Nieuwe Kerk.
