Het thema 'de ellendige Staet' is anti-Spaanse propaganda. Daarom zijn er veel exemplaren van verspreid.
Veel families die toen anti-Spaans of pro-Oranje waren, met name in het huidige België, hebben zo'n prent of schilderij in bezit. Het is onduidelijk waarom deze schilderijen juist tijdens en na het Twaalfjarig Bestand werden gemaakt. Misschien was het om het gemeenschappelijke van de verder gaande strijd te benadrukken en om ervoor te waarschuwen dat een situatie als onder Alva, met de godsdienstvervolging, niet mocht terugkomen. Al vanaf 1569, een jaar nadat de Spaanse koning Filips II Alva tot landvoogd had benoemd, werden dergelijke voorstellingen gemaakt. Aanvankelijk hadden alleen prenten het bewind van Alva als onderwerp, maar vanaf de zeventiende eeuw werd dit thema ook op schilderijen uitgebeeld. De harde maatregelen die Alva nam om het katholieke geloof te herstellen en de orde en rust in de Nederlanden te bewaren, stuitten op fel verzet. In veel pamfletten en boeken klinkt, net als op dit schilderij, de verontwaardiging door die Alva's beleid opriep.
Collectie-informatie
Inventarisnummer Museum Het Prinsenhof: PDS 121
Datering: 1627
Materiaal&techniek: Olieverf op doek
Afmetingen: 114,5 x 144,5 cm (45 1/16 x 56 7/8 in. )
Klik hier voor meer collectie-informatie.
Literatuur
- Beelden van een strijd. Oorlog en kunst vóór de Vrede van Munster 1621-1648 afb. 5, p. 19
- Onder den Oranje Boom in: Niederländische Kunst und Kultur im 17. Und 18. Jahrhundert an deutschen Fürstenhofen Markus Schacht, Jörg Meiner hfd. 2, p. 32, verg Ned. Vert.
- Le temps de lEspagne XVIe-XVII siècles Bartolomé Bennassar, Bernard Vincent
- Onder den Oranje Boom in: Nederlandse kunst en cultuur aan Deutse Vorstenhoven in de zeventiende en achttiende eeuw , Markus Schacht, Jörg Meiner (Nederlandse vertaling) hfd. 2, p. 32, verg. Deuts origineel, St. Paleis Het Loo
- Delfts Orakel, Hugo de Groot 1583-1645 Stedelijk Museum Het Prinsenhof, p. 32
